نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1
استاد گروه علوم رفتاری در ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی پردیس کیش دانشگاه تهران، تهران، ایران
2
دانشجوی دکتری تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، پردیس کیش دانشگاه تهران، تهران، ایران
3
دانشیار گروه علوم رفتاری در ورزش، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی پردیس کیش دانشگاه تهران، تهران، ایران
4
دانشیار گروه علوم رفتاری در ورزش، پژوهشگاه تربیت بدنی و علوم ورزشی، تهران، ایران
چکیده
زمینه و هدف: استرس ادراک‌شده تأثیر معناداری بر عملکرد ورزشکاران نخبه دارد و می‌تواند با تضعیف کنترل توجه و تنظیم هیجانی، کیفیت اجرا را در رشته‌های سرعتی و تصمیم‌محور مانند والیبال مختل کند. نوروفیدبک و تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای مستقیم (tDCS)، به‌عنوان مداخلات نورومدولاسیون غیرتهاجمی، مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ با این حال، مطالعات مقایسه‌ای مستقیم این دو روش در جمعیت ورزشی محدود است. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی نوروفیدبک و tDCS بر کاهش استرس ادراک‌شده والیبالیست‌های ملی مرد انجام شد.
روش‌کار: این پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. ۳۰ والیبالیست ملی مرد (۱۶ تا ۳۲ سال) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و تصادفی در سه گروه ده‌نفره نوروفیدبک، tDCS و کنترل قرار گرفتند. استرس ادراک‌شده با پرسشنامه ۱۴گویه‌ای کوهن (PSS-14) سنجیده شد. هر دو گروه مداخله طی ۱۲ جلسه (تحریک ۲ میلی‌آمپری برای گروه tDCS) مداخله دریافت کردند؛ گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با تحلیل واریانس یک‌راهه و آزمون توکی تحلیل شدند (P<0.05).
یافته‌ها: بین گروه‌ها از نظر استرس پس‌آزمون تفاوت معناداری وجود داشت (F(2,27)=12.86، P<0.001، η²=0.49). هر دو مداخله نوروفیدبک (P<0.001) و tDCS (P=0.002) نسبت به کنترل، استرس را به‌طور معناداری کاهش دادند، اما تفاوت میان دو گروه معنادار نبود (P=0.548). میانگین استرس از 4.51±32.10 به 3.21±22.80 در نوروفیدبک و از 4.38±31.60 به 3.76±25.20 در tDCS کاهش یافت؛ در کنترل تغییری رخ نداد.
نتیجه‌گیری: هر دو مداخله، صرف‌نظر از تفاوت سازوکار اجرا، به یک اندازه استرس ادراک‌شده را کاهش دادند و می‌توانند به‌عنوان مکمل در آماده‌سازی روانی ورزشکاران برای مدیریت استرس به‌کار گرفته شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات
عنوان مقاله English
Comparing the Effectiveness of Neurofeedback and Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS) on Perceived Stress in National-Level Volleyball Players: A Quasi-Experimental Study
نویسندگان English
Mahmoud Sheikh
1
Mazhar Rostami-Nejad
2
Mahboubeh Ghayour Najafabadi
3
Ali Kashi
4
1
Professor, Department of Sport Behavioral Sciences, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University Of Tehran Kish International Campus, Tehran, Iran.
2
Ph.D. Student in Physical Education and Sport Sciences, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University Of Tehran Kish International Campus, Tehran, Iran.
3
Associate Professor, Department of Sport Behavioral Sciences, Faculty of Physical Education and Sport Sciences, University Of Tehran Kish International Campus, Tehran, Iran
4
Associate Professor, Department of Behavioral Sciences in Sport, Sport Sciences Research Institute, Tehran, Iran.
چکیده English
Background
Perceived stress has a significant impact on the performance of elite athletes and can impair performance in fast-paced, decision-driven sports such as volleyball by weakening attentional control and emotional regulation. Neurofeedback and transcranial direct current stimulation (tDCS), as non-invasive neuromodulation interventions, have attracted growing attention; however, direct comparative studies of these two methods in athletic populations remain limited. This study aimed to compare the effectiveness of neurofeedback and tDCS in reducing perceived stress in national-level male volleyball players.Methods
This quasi-experimental study used a pretest-posttest design with a control group. Thirty national-level male volleyball players (aged 16 to 32 years) were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups of ten: neurofeedback, tDCS, and control. Perceived stress was measured using the 14-item Perceived Stress Scale (PSS-14). Both intervention groups received 12 sessions (with 2-mA stimulation for the tDCS group); the control group received no intervention. Data were analyzed using one-way ANOVA and Tukey's post hoc test (P<0.05).Results
A significant difference in posttest stress was found among groups (F(2,27)=12.86, P<0.001, η²=0.49). Both neurofeedback (P<0.001) and tDCS (P=0.002) significantly reduced stress compared with control, but the difference between the two intervention groups was not significant (P=0.548). Mean stress decreased from 32.10±4.51 to 22.80±3.21 in the neurofeedback group and from 31.60±4.38 to 25.20±3.76 in the tDCS group; no change occurred in the control group.
Conclusion
Both interventions, despite differing mechanisms, reduced perceived stress to a similar degree and may serve as complementary tools in athletes' psychological preparation for stress management.
کلیدواژه‌ها English
Neurofeedback
Transcranial Direct Current Stimulation (tDCS)
Neuromodulation
Perceived Stress
National-Level Volleyball Players
